Trong nhiều năm qua, công tác thiện nguyện của Quỹ Khởi Sự Từ Tâm (Kim Oanh Group) luôn được triển khai khẩn trương, minh bạch và hướng trực tiếp tới người dân vùng thiên tai. Tuy nhiên, một khó khăn kéo dài mà Quỹ và nhiều tổ chức thiện nguyện khác cùng gặp phải là vấn đề đồng hành và sự xác nhận thủ tục hành chính thông qua Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (UBMTTQ) ở các địa phương, cụ thể là biên bản xác nhận tài trợ, ghi rõ số tiền và hàng hóa và danh sách địa phương, người dân được nhận hỗ trợ.
1.Nỗi trăn trở khi thời gian là yếu tố quyết định sự sống còn
Thực tế từ những chuyến cứu trợ khẩn cấp như bão Yagi năm 2024, bão số 10 (Bualoi) năm 2025 và đợt lũ lụt vừa qua ở Huế cho thấy: Nếu chờ đầy đủ thủ tục hành chính trước khi trao quà, người dân sẽ phải chờ thêm nhiều ngày, trong khi họ đang thiếu ăn, thiếu nước sạch, thuốc men và các nhu yếu phẩm căn bản. Thiên tai không chờ đợi. Người dân vùng lũ lại càng không thể chờ đợi. Trong bối cảnh ấy, các đoàn thiện nguyện đến sớm, tiếp cận được người dân, kịp lúc san sẻ khó khăn là điều vô cùng cần thiết và đó là điều Quỹ luôn hướng tới.
2.Cái khó của địa phương và cái khó của doanh nghiệp
Chúng tôi hiểu rằng cán bộ Mặt trận tại các xã, phường thường ít người nhưng phải gánh nhiều trách nhiệm, nhất là sau thiên tai. Do đó, việc họ không thể ngay lập tức hoàn tất hồ sơ cho mỗi đoàn thiện nguyện cũng là điều dễ cảm thông. Tuy nhiên, về phía doanh nghiệp và tổ chức từ thiện, quy định bắt buộc phải có xác nhận, chữ ký và con dấu của UBMTTQ sau mỗi chương trình là yêu cầu pháp lý không thể bỏ qua.
Đây là căn cứ để:
• Chứng minh tính minh bạch của hoạt động;
• Tạo cơ sở pháp lý cho cơ quan thuế;
• Bảo đảm niềm tin cho các mạnh thường quân, nhà hảo tâm.
3.Sự khác nhau giữa các địa phương và hệ lụy phát sinh:
Điều đáng nói là hiện nay, mỗi địa phương lại có cách xử lý khác nhau. Có nơi chủ động xác nhận ngay, tạo điều kiện tối đa cho tổ chức thiện nguyện. Nhưng cũng có nơi yêu cầu chuyển toàn bộ tiền và hàng hóa vào tài khoản hoặc kho của UBMTTQ, sau đó mới tiến hành thủ tục giải ngân và trao tặng. Quy trình này kéo dài khiến:
• Người dân chờ đợi thêm trong hoàn cảnh khẩn cấp;
• Tổ chức thiện nguyện gặp nhiều phiền hà; • Hoạt động cứu trợ mất đi tính kịp thời, yếu tố quan trọng nhất trong hỗ trợ vùng thiên tai.
Nếu không có xác nhận đầy đủ, hoạt động thiện nguyện có thể bị nhìn nhận sai là thiếu minh bạch, trong khi doanh nghiệp cũng không có căn cứ pháp lý để hạch toán chi phí từ thiện đúng quy định.
4.Giải pháp tạm thời: Minh bạch bằng hình ảnh, dữ liệu thực tế
Trong lúc chờ sự thống nhất và cải thiện quy trình giữa các địa phương, Quỹ Khởi sự Từ Tâm buộc phải:
• Minh bạch bằng hình ảnh, video, nhật ký cứu trợ,
• Công khai số liệu,
• Lưu trữ chứng cứ trực tiếp tại hiện trường.
Đây không phải là hành động “phô trương làm từ thiện”, mà là:
• Cách để bảo vệ sự minh bạch;
• Cách để mạnh thường quân an tâm;
• Cách để lan tỏa tinh thần tương thân tương ái;
• Và cũng là cách để đảm bảo quyền lợi pháp lý chính đáng của doanh nghiệp.
5.Mong muốn chung: Một quy trình thống nhất, linh hoạt và đúng bản chất nhân đạo
Điều mà các tổ chức thiện nguyện mong muốn không phải là nới lỏng quản lý, mà là một cơ chế phù hợp với hoàn cảnh khẩn cấp, trong đó:
• Bảo đảm tính pháp lý,
• Nhưng vẫn giữ được tinh thần nhân đạo, kịp thời và hiệu quả. Một quy trình thống nhất từ trung ương đến địa phương sẽ giúp:
• Giảm bớt phiền hà cho cán bộ sở tại;
• Tạo điều kiện thuận lợi cho các đoàn thiện nguyện;
• Và quan trọng nhất: bảo đảm người dân vùng thiên tai nhận được hỗ trợ nhanh nhất.
